Gynansakda, şeýle güýji we degişli gulluklary bolan Türkmenistan özüni we ýurtda ýaşaýan halky daşyndan gelýän neşe belasyndan şu çaka çenli pugta we ygtybarly gorap bilmeýär

Neşekeşlige garşy göreşiň soňy nähili bolar?
Şatlyk Öwezow
Türkmen telewideniýesiniň we beýleki köpçülikleýin habar serişdeleriniň maglumatyna görä, ýurduň hukuk goraýjy organlarynyň geçiren operatiw-gözleg işleriniň netijesinde Türkmenistan-Eýran serhedinden bikanun neşe maddalaryny geçiren 9 adam saklanypdyr we olaryň ýanyndaky 230 kilogramm tirýek konfiskasiýa edilipdir.

Türkmen teletomaşaçylaryna konfiskasiýa edilen neşe maddaly paketler, haltalar, neşe gaçakçylygy bilen meşgul bolan adamlar, olardan alnan gymmat bahaly daşary ýurt maşynlary, ähli amatlyklary bolan we birkemsiz bezelen öýler we kwartiralar görkezildi.

Esasy gürrüňe geçmezden öň bir zady belemek zerur. Türkmen telewideniýesiniň berýän gepleşiklerinde özüne çekiji many-mazmun bolmansoň, olara tomaşa edýänleriň sany gaty ujypsyzlygyna galýar. Adamlaryň «mawy ekrana» ünsli seredýän halatlary gaty seýrek. Beýle pursatlar haçan-da «pylankesi işinden boşadypdyrlar» ýa-da «pylan welaýatda kimdir biri hukuk goraýjylar tarapyndan ele salnypdyr» we şuňa meňzeş şow-şow gürrüňler ýaýran mahallary bolýar. Beýleki wagt türkmen teletomaşaçylary Orsýetiň, Türkiýäniň, beýleki goňşy döwletleriň berýän gepleşiklerine çanakly antenna arkaly tomaşa edýärler.

Ynha, şu saparam şeýle boldy

«Watan» habarlar gepleşiginde birinji gezek tutulan neşe baronlary we konfiskasiýa edilen 230 kilogramm neşe baradaky habar berilmänkä, ekranyň öňünde tomaşaçy gaty azdy, ol gepleşik agşam sagat 21-de we 23-de efire berilende, teletomaşaçylaryň sany ep-esli artdy.

Elbetde, gürrüň teletomaşaçylaryň sany barada däl, neşekeşlik we neşe gaçakçylygy barada. Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanda göknar goňşy Owganystandaky ýaly giň meýdanlara ekilmeýär. Türkmenistanda ady agzalan goňşy döwletdäki ýaly tirýegi geroina ýa-da beýleki agyr neşelere öwürýän gizlin himiki laboratoriýalar hem ýok. Bir söz bilen aýdylanda, tirýegem, göknaram, geroinam, kokainam ýurdumyza goňşy döwletlerden aralaşýar. Bu hemmelere mälim fakt.

Şeýle bolansoň, göräýmege, neşekeşlige garşy göreş alyp barmak aňsat ýaly bolup görünýär. Bar edilmeli iş – olam neşäniň ýurda daşyndan gelmegine böwet basmaly – wessalam! Emma şu çaka çenli bu göräýmäge ýeňiljek iş ahyryna çenli ýerine ýetirilmen gelýär.

Näme üçin?

Neşäniň ýurda gelýän akymlaryna böwet basmaga Türkmenistan ýaly döwletde ähli mumkinçilik bar, bu işi öz göni gulluk borjy boýunça amala aşyrmaly güýçlerem bar. Ozaly bilen döwlet serhediniň goragynda duran serhetçiler bar. Galyberse-de her bir ýük maşynyny, her bir adamyň ýanyndaky el goşlaryny ýekme-ýek barlaýan gümrük gullugynyň işgärleri bar.

Bularyň üstesine Içeri işler ministriginde-de, Milli howpsuzlyk ministrliginde-de bar bolan degişli bölümleriň köp sanly işgärlerini goşsaň, onda neşä garşy göreş alyp barýanlaryň armiýasy ýene-de köpeler gider. Ahyry iki ýyl mundan ozal täze döredilen Türkmenistanyň neşeleriň bikanun dolanyşygyna garşy göreş boýunça ýörite döwlet gullugy bar.

Gynansakda, şeýle güýji we degişli gulluklary bolan Türkmenistan özüni we ýurtda ýaşaýan halky daşyndan gelýän neşe belasyndan şu çaka çenli pugta we ygtybarly gorap bilmeýär. Munuň sebäpleri hakynda näçe aýtsaň aýdybermeli. Men diňe sebepleriň iň esasylary barada gürrüň etmekçi. Birinjiden, neşä garşy göreş alyp barmaga borçly, bu belanyň öňünde böwet bolup durmaly gulluklaryň işgärleriniň arasynda giňden ýaýran parahorluk. Ýadyňyzda bolsa, ýurduň öňki prezidenti öz çykyşlarynda polisiýa we Milli howpsuzlyk ministrliginiň ýolbaşçylaryny neşe gaçakçylygynda, neşe söwdasynda açyk aýyplapdy.

Şol bir wagtyň özünde-de Saparmyrat Nyýazowyň «bir-iki gram neşe üçin adamlary tutup-basyp ýörmäň» diýen sözlerinden soň polisiýa işgärleri we «komitetçiler» neşe söwdasyny «öz akymyna» goýberdiler, bu söwdadan arkaýyn peýda edinip başladylar, gara nebse kowalaşdylar.

Netijede, şäherlerde we obalarda neşäni öý başyna diýen ýaly edip başladylar, «ak ölüm» atlandyrylan geroini çigit satan ýaly her ýerde arkaýyn satyp ugradylar. Müňlerçe ýaş oglan-gyzlar, aýal-erkekler neşekeş boldy, müňlerçe psihiki taýdan kemis çagalar dünýä indi. Türkmeniň geljekki nesline agyr urgy edildi. Neşekeşlik milli betbagtçylyga öwrüldi.

Soňky iki ýylyň içinde

Gepiň gerdişine görä aýtsak, soňky iki ýylyň içinde neşelere garşy göreş has netijeli boldy. Bu göreşi alyp barýan ýörite döwlet gullugy döredilensoň ýagdaý birneme gowulaşdy. Häzirki wagtda obalarda we şäherlerde geroini ýa-da tirýegi tapaýmak aňsat däl. Neşe söwdasy bilen meşgul bolanlaryň ýüzlerçesi, neşe çekenleriň müňlerçesi sud jogapkärçiligine çekildi.

Elbetde, beýle diýildigi neşekeşligiň soňuna çykyldy diýmegi aňlatmaýar, oňa heniz esas ýok. Neşe öňküsi ýaly açykdan-açyk satylmasa-da, ony isleg bildirenler zerur halynda tapýarlar, satyn alýarlar.

Eger döwletiň degişli gulluklary ýurduň içine gelýän neşeleri soňky saparky tutuşlary ýaly yzygiderli we rehimsizlik bilen tututsalar, onda, belki, bu belanyň soňuna çykylmagy hem mümkin. Emma neşä garşy iş öňküsi ýaly kampaniýa äheňinde alnyp barylsa, prezident aýdandan aktiwleşip, beýleki wagt ýene-de öz akymyna goýberilse, onda bu belanyň soňuna hiç wagtam çykylmaz.

Şatlyk Öwezow türkmenistanly synçynyň edebi lakamy. Şu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.
AzatHabar

One Response

  1. Fransiýada okuw
    Ýurduň ady: Fransiýa
    Ýerleşýän ýeri: Günbatar Ýewropa
    Paýtagty: Pariž
    Meýdany: 674 müň 842 km2
    Ilaty: 65 milýon 447 müň (2010-njy ýylyň hasaplaryna görä)
    Dili: Fransuz dili
    Ykdysatyýeti: Ösen ykdysadyýeti bar.
    Näme üçin bu döwletde okuw?:
    Bu döwletde berilýän bilim dünýäniň ähli ýerinde kabul edilýär.
    Asuda we demokratiki döwlet
    Ýokary hilli uniwersitetleri bar
    Daşary ýurtlylaryň sany köp
    Fransuz diline öwrenmek gaty ýeňil bolmasa-da bu dili bilmek bilen başga-da birnäçe öňki fransuz koloniýalarynda arkaýyn gepleşip bilersiňiz.
    Haýsy ugurlarda okamak amatly:
    Beýleki günbatar döwletlerinde bolşy ýaly bu ýurtda hem gaty köp ugurda ýokary derejede bili almak mümkin. Lukmançylyk we inženerlik ugurlary meşhurlaryň arasynda.

    Ýokary okuw derejeleri:
    Uniwersitet (Bakalawr) derejesi: 3 ýyl
    Masterlik derejesi: 2 ýyl
    Doktorlyk derejesi: 3 ýyl
    Okuw jaýlary barada:
    Fransiýanyň 83 uniwersitetinde 700-den gowrak ugurda okamak mümkin. Olardan başga-da 6-aýlyk ýa-da 1 ýyllyk tejribe okuwlaryny okamak hem mümkin.

    Ýokary okuw jaýlaryna gerek bolan dokumentler:
    Gerekli bolan dokumentler beýleki günbatar ýurtlary ýaly. Mysal üçin Şwesiýada okamak bölümine seredip bilersiňiz.

    Okuw üçin ýyllyk pul: $1000-2000
    Ýaşaýyş üçin ýyllyk pul: $7000-8000
    Saglyk ätiýaçlandyrmasy:
    Ýyllyk 200 € töweregi pul bilen saglyk almak mümkin. Elbetde bu iň ýönekeý zatlar üçin köp ugurly ätiýaçlandrma üçin gerek bolan pul köpräk bolar.

    Stipendiýalar:
    Birnäçe stipendiýalar bar ýöne olaryň köpüsi bize degişli däl. Şonuň üçin hem olar saýhallanyp soňra bu sahypa ýerleşdiriljekdir. Bu saýtyň Stipendiýalar sahypasyna serediň.

    Wiza:
    Wiza üçin gerekli bolan dokumentler beýleki günbatar döwletleriniňkä meňzeş. Mysal üçin Şwesiýada wiza bölümine seredip bilersiňiz.

    Has anyk maglumatlar üçin Fransiýanyň Aşgabatdaky ilçihanasyndan maglumat alyp bilersiňiz.

    Ilçihana barada maglumat:
    ——————————————————————————–
    Ilçi : M. Pierre LEBOVICS
    Salgy : 35, кöç. 2029 (öňki Esgerler köçesi) 744000 Aşgabat
    Telefon: [993] (12) 36 35 50 / 36 34 68 Ilçihananyň faksy : (993 12) 36 35 46
    Konsulstwonyň faksy : (993 12) 36 36 40
    Internet : http://www.ambafrance-achgabat.org/
    E-Hat adresi: cad.achgabat-amba@diplomatie.gouv.fr
    Iş wagty we iş gün däl günler
    Wiza bölümi duşenbe, çarşenbe we anna günleri sagat 10-dan 12 aralygynda işleýär.
    Giriş Ilçihananyň gapysyndan sähelçe daşlykda ýerleşýän ikinji gapydan.
    Ilçihana sagat duşenbe, anna günleri aralykda 9-dan 13-e we sagat 14-den 18-e çenli işleýär.
    Ilçihananyň işlemeýän günleri :

    Täze ýyl güni Duşenbe, 1-nji ýanwar Bahar baýramy Anna, 20-nji mart Iş baýramy sişenbe, 1-nji maý 1945 ýyl ýeňiş güni sişenbe, 8-nji maý Milli baýramçylyk sişenbe, 14-nji iýul Ýatlama güni sişenbe, 6-njy oktýabr Türkmen milli baýramçylygy sişenbe, 27-nji oktýabr 1918 ýyl ýaraşyk güni çarşenbe, 11 noýabr Bitaraplyk güni anna, 11-nji dekabr Roždestwo sişenbe 25-nji dekabr Gurban Baýramy bellemeli

    ——————————————————————————–

    Goşmaça maglumatlar:
    Uly şäherler bilen kiçi şäherleriň arasynda öý kireýinde gaty uly tapawut bar. Şonuň üçinem kiçi şäherleri seçmek iň dogrusy.

    Ulanylan çeşmeler:
    1.http://www.campusfrance.org/
    2.http://www.ambafrance-achgabat.org/
    3.www.wikipedia.org
    .Login or register to post comments

    Bayjan

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: