Komp­ýu­ter we Ça­ga

computerDöw­ra­n An­na­sa­tow,
HTTU-nyň ta­ly­by.
Adat­ça ene-ata­lar ki­çi ýaş­ly ça­ga­la­ry­na (6-9 ýaş­la­ryn­da­ky) komp­ýu­ter alyp ber­mek bi­len ola­ra peý­da ed­ýän­dik­le­ri­ne ynan­ýar­lar. Onuň se­bä­bi bol­sa, ça­ga­la­ry­nyň komp­ýu­ter­de iş­le­mek uky­by­ny nä­çe ir ele al­salar, şon­ça go­wy bo­lar di­ýip pi­kir ed­ýär­ler.

Em­ma kä­bir psi­ho­log­lar mu­nuň ýa­ly ýag­daý­da ça­ga­la­ra howp aban­ýan­dy­gy­ny aýd­ýar­lar. Bri­ta­ni­ýa­da çap edi­len yl­my gö­zeg­çi­li­gi­niň ne­ti­je­le­ri 10 ýa­şa çen­li bo­lan ça­ga­la­ryň komp­ýu­te­re bag­lan­ma­gy (hat­da öw­re­di­ji komp­ýu­ter prog­ram­ma­la­ry­na bag­lan­ma­gy) onuň ösü­şi­ni bök­däp bil­jek­di­gi­ni, ada­ty ça­ga oýun­la­ry­na, şeý­le hem öz ýaş­daş­la­ry bi­len ara­gat­na­şyk et­mä­ge hö­we­si­ni ga­çy­ryp bil­jek­di­gi­ni gör­kez­ýär.

Psi­ho­log­la­ryň pi­ki­ri­çe, komp­ýu­te­riň ba­şyn­da ge­çi­ri­len sa­gat­lar ça­ga­nyň soň­ra­ky özü­ni alyp bar­şyn­da ga­ra­şyl­ma­dyk he­re­ket­le­ri et­me­gi­ne se­bäp bo­lup bil­ýär. Kom­ýu­te­riň tä­si­ri, hu­su­san-da, “ýaş prog­ram­mis­tiň” äh­li za­da öz tej­ri­be­sin­de göz ýe­tir­mä­ge ýyk­gyn ed­ýän­li­gin­de bil­dir­ýär. Bu hä­si­ýet uly adam üçin er­bet bol­ma­sa-da, ça­ga­da­ky ýö­ne­keý özü­ňi aýap sak­la­mak duý­gu­sy­nyň bo­zul­ma­gy müm­kin (se­bä­bi her bir komp­ýu­ter oý­nu­ny ýa-da öw­red­ýän prog­ram­ma­ny tä­ze­den baş­lat­mak we ýal­ňyş­la­ry dü­zet­mek müm­kin).

Mun­dan baş­ga-da, barlagda gö­zeg­çi­lik eden­le­riň pi­ki­ri­çe, ça­ga­la­ryň has irki ýaş­la­r­da komp­ýu­ter­de iş­le­me­kleri ola­ryň ün­sü­ni jem­läp bi­li­ji­lik we hy­ýa­la ge­tir­me ýaly ukyp­la­ry­nyň ös­me­gi­ne ýar­dam et­me­ýär. Şo­nuň üçin hem, alym­lar ça­ga­la­ry gel­ýän dä­be gö­rä ter­bi­ýe­le­mekli­gi mas­la­hat ber­ýär­ler. 10-11 ýaş­la­ry­na çen­li ça­ga­lar„hy­ýa­ly (wir­tual) dün­ýä­de ýa­şa­man, eýsem ku­bik­ja­gaz­la­ry oý­na­mak, aý­dym aýt­mak, he­re­ket­li oýun­la­ry oý­na­mak bi­len meş­gul­lan­salar be­den we ru­hy taý­dan sag­dyn ýe­tiş­mek­le­ri üçin has peýdaly bo­lar.

Zaman

One Response

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: