Keselleri şöhle bilen anyklaýyş usullarynyn hazirki zaman lukmançylykda ahmiýeti

Ultrases barlagynyn komegi bilen ic agzalarynyn kesellerini, aýal jyns agzalarynyn, gowreli aýallaryn gowresindaki caganyn ýagdaýlary, uro-nefrologiýa kesellerini, sialografiýa, limfamazle-rinde dusýan nasazlyklar, ýumsak dokumalynyn keselleri, cagalarda neýrosonografiýa barlagyny cuýjuk-but bognyndaky keselleri, galkan gornusli mazlerinin , gowus mazlerinin kesellerini ýokry takyklyk bilen anyklamak bolýar.
Sonky dowurde ultrasesli anyklaýys medisinada ginden ulanylyp taze-taze ugurlary acýar. ýakyn gelejekde USB-gy has osup rentgen, kompyuter tomografiya, angiografiya yaly inwaziw barlaglarynyn gysyp cykaryp, medisinada esasy orny eyelemegi mumkun.
Hazirki wagytda KT we YaMRT barlaglarynyn beryan maglumatlary medisina ulgamynda yerini calsyp bolmajak ahmiyete eye.Indi su barlaglaryn gecirilisi we ahmiyetleri barada gysgarak maglumatlar barada durup gecmekci.
Kompyuter tomografiya (KT) medisinada gecen asyryn 70-nji yyllarynyn ortasynda ulanylyp baslandy we tiz wagytdan anyklayys ugurlaryn icinde abyrayly orny eyeyeledi.
Janly adamyn beynisinin yagdayny kesgitlemekligi KT mumkuncilik doretdi, ilkinji bolup beyninin dokumalaryndaky bolyan uytgesmeleri aydyn etdi.KT-nyn anyklayys mumkunciligi kelle beyninin kabir cis doremelerinde we beyni gan aylanys yiti bozulmalarynda 90-100% barabar. Seyle-de beynidaki ojaklayyn we diffuz uytgemeleri anyklamakda hem yokary derejede ahmiyete eyedir. Bu yagdaylar sowuklama kesellerine, yagny beyninin absessi, ensefalitler, dogobitdi nogsanlyklar, yayran skleroz, distrofiki, parazitar hem-de kabir beyleki keseller we beyninin sikeslenmelerini yuze cykarmaklykda hem degislidir. KT yokary takyklyk bilen goz kesellerini anyklamakda,burun we burun towerek koweklerinin kesellerini, dos kapasa agzalarynyn, (has anyk) gursakara agzalarynyn, garyn we yzky garyn boslugynyn, kici canaklyk agzalarynyn, onurgalardaky we el ayaklaryn kesellerini anyklamakda ulanylyar.
Medisinada uly abyraya we ginden ulanylmaklyga eye bolmak bilen KT, has osen we takyk barlag usullary bolan YaMR-tomografiyanyn ( YaMRT ) we Pozitron emission tomografiya ( PET ) yaly barlaglaryn baslangyjy boldy. Sonky agzalan anyklayys usullary KT bilen denesdiilende kabir artykmaclyklara eyedir.
YaMR-tomografiyada sekilin alnysy beyni dokumasyndaky wodorod yadrosynyn (protonyn) den derejede paylansyna we kabir fiziki hasiyetlerine yagny gowsama (releksasiya) wagtyna esaslanan, yone KT-daky yaly ionizirleyji sohle ulanylmazdan. YaMRT barlagynda sunk caklerinin we beyni dokumalaryndan doreyan artefaklaryn yoklygy sabapli yzky kelle canak cukurynyn we kranio-wertebral gecis yerlerinn barlaglary has takyk bolyar. Yayran sklerozda demiyelizasiya ojaklary 6-8 esse aydyn we kop anyklanylyar. Seyle-de YaMRT-nyn komegi bilen uly gan damarlarynyn diwarlary we olardaky gan akysynyn yagdaylaryny kesgilemek mumkunciliginin barlygy baradaky maglumatlar hem bar.
PE-tomografiya bolsa KT bilen radioizotop anyklayys barlaglarynyn mumkunciliklerini ustunlikli utgasdyryar.PET-nyn komegi bilen janly beyninin durli kesimlerindaki regionar dokuma alys-calysygyny kartirlap bolyar. Yokardaky maglumatlara esaslanyp ynsanlaryn saglyk yagdaylaryny gowulandyrmak we
olaryn omurlerini uzaltmak ucun yokay hilli, has takyk we oz wagtyndaky keselleri anyklayys ugurlara uly unus bermeli, cunki ” Halkyn saglygy – Yurdyn baylygy”.

Dr. Agamyrat Caryyew

3 Responses

  1. […] Keselleri şöhle bilen anyklaýyş usullarynyn hazirki zaman lukmançylykda ahmiýeti […]

  2. […] Keselleri şöhle bilen anyklaýyş usullarynyn hazirki zaman lukmançylykda ahmiýeti […]

  3. […] Keselleri şöhle bilen anyklaýyş usullarynyn hazirki… […]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: