Göwreli hem dogran ayallarda incekeselin gecisinin kabir aýratynlyklary

Incekesel barada aydylanda bolsa, sonky dowurde dunyanin ahli kunjeklerinde gowreli we dogran ayallaryn incekeseli yokary epidemiologik howsalalygy doredyar .
Incekesel nesil yzarlayandyr oydulyardi,Egcr incekesel tayajygy gobek wena arkaly duwuncege dusup,dunya injek caga zaherlenen suwuklygy yuwudan yagdayynda, caga incekesel bilen dogabitdi keselleyar.Bu yagdayda gowreli zenan hokman incekeselin aktiw gornushinde bolmaly. Yone, seyle yagday oran seyrek dusmak bilen, edebiyatda hem az sohlenenen.
Oyken incekeselli ayallaryn gowreliligi. dogurmaklygy, gowreliligin incekesele tasiri kop asyrlaryn dowamynda owrenilip gelinyan cylsyrymly mesele bolmak bilen, ona bolan garayyslar gapma-garsylygyna galyar. Yagny, lukmanlaryn bir topary gowreliligin incekesele tasirinin bardygyny, kabiri – yokdygyny, beylekileri bolsa, gowreliligin kahalatlarda peydalydygyny nygtayarlar.

Gowreliligin haysy dowrunde oyken incekeseliniA beterlesyandigini dusniksizdi
Eyyam incekesel bilen kesellan ayalyn gowreliligi onun keselinin gecisine gowy tasir edip hem biler.Sonda keselin yza gaydyanlygy kabir edebiyatlarda hem yazylyp gecilen. Muny ayallaryn garmonlarynyn anaboliki tasirin bardygy we gowrelilik yagdayda diafragma yokarda durup, kahalatlarda pnewmoperitoneum yaly bejergi beryanligi bilen dusundirilyar. Gowreliligin sonky aylarynda incekesel bilen kesellan gowreli zenan has gowy duymaklygy mumkin. Yone sol bir wagtda bu yagdayyn gizlin gecyan incekeselin sowuk formasy bolmagy rniimkin. Sebabi gowreliligin sonky 2-nji yarymynda bu yagday simptomsyz bolup, kop organlara we algamlara ginisleyin zeper yetiryar.
Medisinanyn gorkezijileri boyunca sonky dowre cenli incekesel gowreliligi logtatmaga sebap bolyardy. Hazirki dowurde bizin Garassyz Bitarat yurdumyzda Saglyk maksatnamasyndan ugur alyp,tejriba bejefgiain taze koptaraplayyn metodlarynyn girizilmegi incekeselli ayalyn gowreliligini saklamak baradaky mesele onayly cozuldi. Galybersede. gowreliligin togtadylmagy ayalyn saglyk yagdayyny yenillesdirman, gaytam, esasy keselin gecisinin agyrlasyandygy bellenildi, sol sebapli hem incekeselde gowreliligi togtadylmagyn gorkezmeleri hazirld dowurde has caklendirildi.

Gowreliligin emeli yagdayda togtatmagyn gorkezmeleri asakdakylardan ybarat:
1. fibroz-kowekli oyken incekeseli progressirlemeginde;
2. Onurganyn, canagyn abssesli ya-da fistulaly gornuslerinde, ayagyn hemme bogunlarynyn aktiw gornusli incekeselinde;
3. Ikilaraplayyn, otusen bowrek incekeselinde.
Yokarky keseller bolanlygynda gowreliligi irki mohletde (12 hepda cenli) togtatmaly. Yone gowreliligi togtatmaklyk meselesini her inekeselli ayalda ayratynlykda cozmeli.
GowreliJik ayal bedeninin ahli atiyaclyk mumkineiliklerini jemleyar.Duwuncekdaki caganyn sunkunin emele gelyan dowri enanin bedenindaki kalsinin kop rnukdarda sarp edilmegini talap edyar. Yagny. demineralizasiya gecyar. Bu bolsa ,Gon ojagynyn ya-da cetki limfa mazlerindaki kalsinatlaryn yumsamagyna we latent yagdayyn ojemegine getiryar .Ayratyn hem gowreliligin ilkinji 3 ayy amatsyz. Ona gowrelilik,dogurmak, emdirmek yaly dowurlerdaki ojcmekligin l/3 bolegi gabat gelyar. Bu dowurdaki incekeseli anyklamak kyn.Sebabi infeksiya ozuni irki toksikozyn alamatlarynyn astynda bolup biler.
Caga dogurmaklygyn ozi beden ucin guycli stress yagday bolmak bilen, incekeselli ayalyn immuna ulgamlaryny birden peseldip,keselin ojemegine we beterlemegine getiryar
Gowrelilik, dogurmaklyk we emdirmeklik dowurlerindaki incekeselin hemme ojemelerinin 2/3 bolegi dogurandan sonky 1-nji yarym yyla dusyar hem incekeselli ayalyn saglygyna has howp salyar.
2001-2002-nji yyllarda Turkmenistan boyunca ayallaryn arasynda incekeselin ilkinji yuze cykarlysyj 81,7% (goterim). Destruktiw yagdayyn yygylygy ayallarda 34,4%. Incekeselin hemme gornuslerinden oykenden gayry synalaryn incekeseli – 7,4%.
Biz Merkezi Incekesel Hassahanasynyft dispanser boluminde hasapda duran 18-44 yas aralygyndaky 29 ayalyn kesel depdercesini dernedik (1-nji sekil). Ayallaryn is yagdayy barada aydylanda bolsa, olaryn agramly bolegi oy hojalykcy ya-da isci (2-nji sekil). Durli dowurlerde keselin ojemegi (3-nji sekil). Incekeselin kliniki gornusleri (4-nji sekil).
Seylelikde, gowreli we dograndan sonky dowurlerde keselin yiti baslap, progressiw gecyandigini gozegciligimiz gorkezdi. Sol sebapli incekeselli gowreli ayal ftiziatoryn, akuser-ginekologyn, masgala lukmanynyn bilelikdaki gozegciliginde bolmagy hokmandyr.
Gowrelilik dowrunde incekeseli anyklamakda gakylygy kop gezek bakteriologiki barlagdan gecirmelLEger gakylyk az bolanda, ony ingalasiya arkaly emeii guyclendirmeli.Rentgen barlaglaryny ayawly,uly rentgen plonkalarda gecirmeli.Rentgenoskopiya we fluorografma ulanmaly dal.
Incekeselin bejergisini ayratyn shema boyunca gecirmeli. Sonda streptomisin, pirazinamid ulanmaly dal. Hokmany duwuncek icre gipoksiyanyn onuni alys bejergini gecirmeli. Dogurandan sonky dowurde 4-5 ABP bilen patogenetiki serisdeleri ulanyp, bejergini intensiw gornusde gecirmeli.

Ref.iatp.edu.tm/kesel

5 Responses

  1. […]  Göwreli hem dogran ayallarda incekeselin gecisinin kabir aýratynlyklary […]

  2. […] Göwreli hem dogran ayallarda incekeselin gecisinin kabir aýratynlyklary […]

  3. […] Göwreli hem dogran ayallarda incekeselin gecisinin kabir aýratynlyklary […]

  4. […] Göwreli hem dogran ayallarda incekeselin gecisinin kabir aýratynlyklary […]

  5. […] Göwreli hem dogran ayallarda incekeselin gecisinin… […]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: