Şy­pa­ha­na­nyň tä­ze bi­na­sy anyk­la­ýyş , be­je­riş we suw bi­len be­je­riş bö­lüm­le­rin­den yba­rat­dyr

BAHAR HUDAÝBERDIÝEWA
DÖWREBAP ŞYPAHANALAR
Tä­ze Gal­ky­nyş we be­ýik öz­gert­me­ler za­ma­na­sy­ny ber­ka­rar eden  Gurbanguly Berdimuhamedowyň aja­ýyp za­ma­na­myz­da yn­san sag­ly­gy­ny go­rap sak­la­mak dog­ru­syn­da­ky iş­le­ri ýur­dy do­lan­dyr­mak­da alyp bar­ýan yn­san­per­wer sy­ýa­sa­ty­nyň baş ug­ry bo­lup dur­ýar.

Mil­li Li­de­ri­mi­ziň çuň­ňur ze­hi­nin­den çy­kan “Türk­me­nis­tan­da sag­ly­gy go­raý­şy ös­dür­me­giň yl­my esas­la­ry”, “Türk­me­nis­tan-sag­dyn­ly­gyň we ru­hu­be­lent­li­giň ýur­dy”, ”Türk­me­nis­ta­nyň der­man­lyk ösüm­lik­le­ri” at­ly eser­le­ri aja­ýyp eý­ýa­my­myz­da “Sag­lyk” döw­let mak­sat­na­ma­sy­nyň çäk­le­rin­de edi­len uly iş­le­riň bi­ri­dir.

Bu gün­ki gün gö­zel ýur­du­myz­da mäh­ri­ban Pre­zi­den­ti­mi­ziň baş­lan­gyç­la­ry bi­len ça­ga­lar we ulu­lar üçin gu­rul­ýan şy­pa­ha­na­lar­dyr be­je­riş-sa­gal­dyş mer­kez­le­ri we dynç alyş öý­le­ri dün­ýä nus­ga­lyk­dyr. Mu­ňa my­sal edip, naý­ba­şy hök­mün­de Ha­zar deň­zi­niň eko­lo­gi­ki taý­dan aras­sa ke­na­ryn­da ýaý­baň­lan­dy­ry­lan “Awa­za” mil­li sy­ýa­hat­çy­lyk zo­la­gy­ny gör­kez­se bo­lar. Bü­tin dün­ýä­niň ja­han­keş­de­le­ri­dir sy­ýa­hat­çy­la­ry­nyň ün­sü­ni özün­de jem­le­ýän tyl­la ga­ryn­dy­ly, mel­hem suw­ly Awa­za bu gün bü­tin dün­ýä­niň na­za­ryn­da.

Yk­dy­sa­dy we me­di­si­na ylym­la­ry­nyň dok­to­ry, pro­fes­sor, aka­de­mik Pre­zi­den­ti­mi­ziň ýur­du­my­zyň at ab­ra­ýy­ny be­len­de gö­ter­mek, hal-ýag­da­ýy­ny, sag­ly­gy­ny go­wu­lan­dyr­mak ba­ra­da­ky ala­da­la­ry bar­ha ro­waç­lyk­la­ra eýe bol­ýar. Mu­ny soň­ky ýyl­lar­da tä­ze ulan­ma­ga ber­len we öň­ki bar bo­lan şy­pa­ha­na­la­ryň dur­ky tä­ze­le­nen mer­kez­le­ri­niň my­sa­lyn­da hem aý­dyň göz ýe­tir­se bol­ýar.

Türk­men top­ra­gyn­da ta­ry­hy se­ne­si ýüz­ýyl­lyk­la­ra uza­ýan iň ga­dy­my şy­pa­ha­na “Baý­ra­ma­ly” şy­pa­ha­na­sy­dyr. Ýur­du­my­za Be­ýik Gal­ky­nyş za­ma­na­sy­nyň gel­me­gi bi­len bu şy­pa­ha­na­nyň dur­ky düýp­gö­ter öz­ger­di. Şy­pa­ha­na­nyň dur­ky tä­ze­le­nen bi­na­la­ry­nyň iki­si 3 gat­ly bo­lup, her­si 90 orun­lyk, beý­le­ki 2 bi­na­sy hem 2 gat­ly bo­lup, her­si 60 orun­lyk­dyr. Şy­pa­ha­na­nyň je­mi orun sa­ny 800 adam­lyk bo­lup, otag­la­ryn­da ýa­şa­mak we dynç al­mak üçin äh­li müm­kin­çi­lik­ler dö­re­di­len­dir. Şy­pa­ha­na­da sag­ly­gy­ny di­keld­ýän­ler we dynç al­ýan­lar üçin 200 orun­lyk me­de­ni­ýet öýi, 4 bö­lek­den yba­rat, her za­ly 200 ada­ma ni­ýet­le­nen 800 orun­lyk na­har­ha­na we 3 gat­ly sa­gal­dyş mer­ke­zi ýer­leş­di­ri­len­dir.

“Arç­man” şy­pa­ha­na­sy hem özü­niň ta­ry­hy­ny ga­dy­my dö­wür­ler­den alyp gaýd­ýar. 1951-nji ýyl­da açy­lan şy­pa­ha­na iki sa­ny bäş gat­ly 500 orun­lyk bi­na­dan yba­rat bo­lup dur­ýar. Ge­çen ýyl bol­sa hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň gat­naş­ma­gyn­da “Arç­man” şy­pa­ha­na­syn­da dört gat­ly 420 orun­lyk tä­ze bi­na açy­lyp, ula­nyl­ma­ga be­ril­di.

Şy­pa­ha­na­nyň tä­ze bi­na­sy anyk­la­ýyş , be­je­riş we suw bi­len be­je­riş bö­lüm­le­rin­den yba­rat­dyr.

Ba­har­ly et­rap mer­ke­zi­ni etek­läp otu­ran “Ýy­ly­suw” şy­pa­ha­na­sy hem bir­nä­çe ýyl­la­ryň do­wa­myn­da yn­san sag­ly­gy­na peý­da be­ri­ji­lik äh­mi­ýe­ti bi­len hyz­mat edip gel­ýär. Ge­çen 2009-njy ýyl­da mäh­ri­ban Pre­zi­den­ti­mi­ziň mü­bä­rek ga­da­my­nyň düş­me­gi bi­len “Ýy­ly­suw” şy­pa­ha­na­syn­da 80 orun­lyk, bir­ba­da 40 ada­ma hyz­mat edip bil­ýän tä­ze bi­na açy­lyp ula­nyl­ma­ga be­ril­di. Bu şy­pa­ha­na aş­ga­zan-içe­ge, öt hal­ta, ba­gyr, böw­rek, bi­lo­ňur­ga ýa­ly on­lar­ça ke­sel­ler­den ejir çek­ýän­le­re hyz­mat ed­ýär.

“Ýy­ly­suw” şy­pa­ha­na­sy­nyň tä­ze bi­na­sy anyk­la­ýyş, be­je­riş we suw bi­len be­je­riş bö­lüm­le­rin­den yba­rat­dyr.

Ýur­du­my­zyň Bal­kan deg­re­sin­de he­re­ket ed­ýän “Mol­la­ga­ra” şy­pa­ha­na­sy­nyň ta­ry­hy hem asyr­la­ryň çuň­luk­la­ry­na sa­ry uza­ýar. Tä­sin ro­wa­ýat­lar­da be­ýan edi­li­şi­ne gö­rä, bir ma­hal­lar bir ço­pan adam ol ýe­ri­niň te­bi­gy suw­la­ryn­dan öz der­di­ne em ta­pyp­dyr. Wag­tyň geç­me­gi bi­len ol ýer dür­li dert­ler­den ejir çek­ýän­le­riň şy­pa tap­ýan me­ka­ny­na öw­rü­lip­dir. “Mol­la­ga­ra” bü­tin ýy­lyň do­wa­myn­da nerw we da­ýanç he­re­ket ul­ga­my­nyň ke­sel­le­ri, gu­rya­gy­ry, gi­ne­ko­lo­gik ke­sel­ler, önel­ge­siz­lik, süňk­le­riň so­wuk­la­ma­sy ýa­ly ke­sel­ler­den ejir çek­ýän­le­re hyz­mat ed­ýär. Şy­pa­ha­na­da laý, duz­ly suw wan­na­sy, pal­çyk we yşyk bi­len be­je­riş usul­la­ry he­re­ket ed­ýär. Şy­pa­ha­na­nyň bil-oňur­ga bö­lü­mi Mer­ke­zi Azi­ýa­da ýe­ke-täk bö­lüm ha­sap edil­ýär.

Türk­me­na­bat şä­he­ri­niň go­la­ýyn­da ýer­leş­ýan “Fa­rap” şy­pa­ha­na­sy mi­ne­ral suw ýa­ta­gy bo­lup, ol 1958-nji ýyl­dan bä­ri hal­ky­my­za hyz­mat edip gel­ýär. Şy­pa­ha­na­nyň 3 sa­ny gu­ýu­sy bo­lup, olar­dan mi­ne­ral suw­lar 370 met­re go­laý çuň­luk­dan öz aky­my­na çyk­ýar. Mäh­ri­ban Pre­zi­den­ti­miz ta­ra­pyn­dan ýa­ňy-ýa­kyn­da uly da­ba­ra bi­len açy­lan şy­pa­ha­na­nyň tä­ze bi­na­sy 250 orun­lyk bo­lup, ol 3 gat­dan yba­rat­dyr. Bi­na­da anyk­la­ýyş, be­je­riş we suw bi­len be­je­riş bö­lüm­le­ri he­re­ket ed­ýär.

Türk­me­nis­ta­nyň Ylym­lar aka­de­mi­ýa­sy­nyň aka­de­mi­gi, luk­man­çy­lyk ylym­la­ry­nyň dok­to­ry, pro­fes­sor, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowyň taý­syz ta­gal­la­sy bi­len ýur­du­myz­da yn­san sag­ly­gy üçin al­nyp ba­ryl­ýan iş­ler do­wa­ma­ta ýar bol­ýar. Bu iş­le­riň hem­me­si “Döw­let adam üçin­dir!” di­ýen yn­san­per­wer sy­ýa­sa­tyň dur­mu­şa geç­ýän­li­gi­niň aý­na­sy­dyr.

zaman

Advertisement